Dlaczego dieta niskowęglowodanowa sprzyja utracie masy ciała?

Ograniczenie spożycia węglowodanów prowadzi do obniżenia poziomu insuliny. Dzięki temu organizm łatwiej wykorzystuje zgromadzoną tkankę tłuszczową jako źródło energii, zamiast ją magazynować.

W przypadku bardzo niskiej podaży węglowodanów dochodzi do ketozy żywieniowej – stanu, w którym organizm zaczyna wykorzystywać ciała ketonowe jako alternatywne źródło energii.

Mechanizm ten może wspierać redukcję masy ciała, zwłaszcza w pierwszych miesiącach stosowania diety.

Co wykazały badania?

Autorzy metaanalizy porównali efekty diet niskowęglowodanowych z dietami niskotłuszczowymi.

Wyniki pokazały, że osoby stosujące dietę niskowęglowodanową osiągały większą utratę masy ciała w okresie do 12 miesięcy.

Zaobserwowano również korzystne zmiany w części parametrów lipidowych:

• wzrost poziomu „dobrego" cholesterolu HDL,

• obniżenie stężenia trójglicerydów (TG).

Jednocześnie badania wykazały mniej korzystne zmiany dotyczące:

• cholesterolu LDL,

• cholesterolu całkowitego.

Oznacza to, że krótkoterminowe korzyści związane z utratą masy ciała należy rozpatrywać również w kontekście potencjalnego wpływu na zdrowie układu sercowo-naczyniowego.

Liczy się nie tylko ilość węglowodanów

Autorzy badania zwrócili uwagę na bardzo ważny aspekt – większość analiz nie oceniała jakości spożywanych produktów.

To istotne, ponieważ ograniczenie węglowodanów często oznacza jednoczesne wyeliminowanie produktów wysoko przetworzonych, takich jak:

• słodkie napoje,

• wyroby cukiernicze,

• biały chleb,

• słodkie przekąski,

• produkty typu fast food.

To właśnie nadmierne spożycie żywności ultraprzetworzonej wiąże się ze zwiększonym ryzykiem otyłości oraz chorób sercowo-naczyniowych.

Nie wiadomo natomiast, czy podobne wyniki uzyskano by w przypadku diet zawierających większą ilość pełnoziarnistych produktów zbożowych, warzyw, roślin strączkowych i innych źródeł węglowodanów złożonych.

Czy dieta ketogeniczna jest najlepszym wyborem?

Nie można jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie.

Niektóre badania pokazują, że dieta ketogeniczna może poprawiać:

• masę ciała,

• poziom glukozy we krwi,

• stężenie trójglicerydów,

• poziom cholesterolu HDL.

Jednak nadal brakuje badań oceniających jej wpływ na zdrowie po wielu latach stosowania. Dotychczasowe analizy obejmowały głównie okres do jednego roku.

Nie wiadomo więc, jak długotrwałe stosowanie tego modelu żywienia wpływa na ryzyko chorób serca, udaru czy długość życia.

Zdrowa dieta to coś więcej niż makroskładniki

Coraz więcej ekspertów podkreśla, że o jakości diety decyduje nie tylko ilość węglowodanów, tłuszczów czy białka, ale przede wszystkim wybór produktów.

Dieta bogata w:

• warzywa,

• owoce,

• pełnoziarniste produkty zbożowe,

• rośliny strączkowe,

• orzechy,

• nasiona,

dostarcza błonnika, witamin, składników mineralnych i związków bioaktywnych wspierających zdrowie metaboliczne oraz układ sercowo-naczyniowy.

W przypadku osób stosujących dietę wegetariańską odpowiednio zbilansowany jadłospis może jednocześnie wspierać kontrolę masy ciała i dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych.

Podsumowanie

Najnowsza metaanaliza potwierdza, że diety niskowęglowodanowe mogą skuteczniej wspierać utratę masy ciała w ciągu pierwszego roku niż diety niskotłuszczowe. Jednocześnie poprawiają poziom cholesterolu HDL i obniżają stężenie trójglicerydów, ale mogą również prowadzić do wzrostu poziomu cholesterolu LDL.

Autorzy podkreślają, że potrzebne są długoterminowe badania, które pozwolą ocenić wpływ różnych modeli żywienia na zdrowie serca oraz długość życia.

Najważniejszym wnioskiem pozostaje to, że skuteczna dieta powinna być nie tylko dopasowana do indywidualnych potrzeb, ale także oparta na jak najmniej przetworzonych, wartościowych produktach. To właśnie jakość codziennych wyborów żywieniowych ma kluczowe znaczenie dla zdrowia i dobrego samopoczucia.

PMID: 33317019